حکمرانی ناهمگن

اقتصادسرا – به اخبار زیر توجه کنید:

«مدیر سابق فرودگاه همدان به اتهام تدلیس در معاملات فرودگاه همدان به مبلغ ۹.۵۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال، محکوم به تحمل ۵ سال حبس تعزیری درجه ۵ و به اتهام ارتشاء به مبلغ ۷۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال، به تحمل ۱۰ سال حبس تعزیری درجه ۴ و جزای نقدی به مبلغ ۷۰۰.۰۰۰.۰۰۰ ریال محکوم گردیده است.»

«بهروز ریخته‌گران به ۱۵ سال حبس محکوم شد»▫️مدیر سابق فرودگاه همدان به ۱۵ سال حبس محکوم شده است و بهروز ریخته‌گران هم به ۱۵ سال حبس!!
▫️حجم دزدی مدیر فرودگاه کمتر از یک میلیارد تومان بوده است و حجم دزدی بهروز ریخته‌گران بیش از ۱۰۰۰میلیارد تومان! (البته جنبه‌های رسانه‌ای قابل توجهی در همین داستان هم وجود دارد، از جمله اینکه دزدی یکی با صفرهای متعدد به نمایش در می‌آید و دزدی دیگری با حروف بیان می‌شود!)

▫️گری‌بکر نوبلیست اقتصاد برای اولین بار بحث Crime and Punishment را در اقتصاد خرد مدلسازی کرد. مبنای این مدل‌های کلاسیک در مقایسه هزینه ارتکاب جرم با فایده آن است. بنابراین اگر قانونگذار می‌خواهد مانع ارتکاب جرمی بشود باید کاری کند که «هزینه انتظاری» ارتکاب، بیشتر از «فایده انتظاری» آن باشد.
حساب هزینه-فایده در مورد جرم‌های فوق چه سیگنالی به افراد می‌دهد؟

▫️در عین حال اصولا باید مجازات‌ها وابسته به جرم باشند، نه اینکه چه کسی جرم را مرتکب می‌شود. مجازات‌ها به افراد یک جامعه سیگنال می‌دهند که چه کارهایی را نباید بکنند و چه کارهایی را بکنند!
سیگنالی که دو خبر فوق می‌دهد به نظر شما چیست؟

حال به این خبر دیگر نیز توجه کنید:

«پزشکان تا سقف درآمد ۳۲۰ میلیون تومان در سال از دادن مالیات معاف شدند.
(یعنی تقریبا درامد ۳۰ میلیون تومان در ماه)
و البته معلم ها با درامد ۳۰ میلیون تومان در سال کماکان باید مالیات دهند.»

▫️وضع مالیات روی یک محصول یا خدمت به این معناست که از نظر سیاستگذار آن محصول باید کمتر تولید و مصرف شود! مثلا معمولا در کشورهای مختلف روی سیگار و مشروبات الکلی مالیات بسته می‌شود چرا که استدلال می‌شود مصرفشان برای جامعه مضر است.

حال سیگنالی که این نظام مالیاتی در رابطه با شغل شریف معلمی می‌دهد چیست؟

هر دو مورد فوق نمونه‌هایی از ناهمگنی در حکمرانی هستند!

منبع: کانال اقتصاد رفتاری – دکتر مصطفی نصراصفهانی




دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *